Ludo van Bogaert

Ludo van Bogaert
(1897-1989)

Ongetwijfeld is Dr. Ludo baron van Bogaert één van de markantste Antwerpse persoonlijkheden uit de 20ste eeuw geweest. Terecht werd hem in 1980 de eerste Humanitasprijs van de Provincie Antwerpen toegekend wegens "zijn belangrijke bijdrage als medicus en wetenschappelijk onderzoeker aan de verbetering van de gezondheidszorg in de Antwerpse regio en aan het tegemoetkomen aan de nood van ontelbare zieken". De medische betekenis van Dr. van Bogaert reikt echter verder dan de grenzen van de Provincie Antwerpen.

Hij stichtte het laboratorium neuropathologie van het Instituut Bunge met, in de loop der jaren, volgende werkleiders: H.J. Scherer, G.C. Guazzi, J-J. Martin en P.P. De Deyn.

Als neuroloog en neuropatholoog genoot Dr. van Bogaert wereldvermaardheid door zijn 753 publicaties, zijn ontelbare mededelingen aan Belgische en buitenlandse universiteiten en op internationale congressen, en door zijn opleiding van meer dan 300 binnen- en buitenlandse specialisten aan het Instituut Bunge (opengesteld in 1934) en de Born-Bunge Stichting (opgericht in 1963). Tenslotte was hij medestichter en eerste voorzitter - voor 2 termijnen van 4 jaar - van de World Federation of Neurology (WFN).
Het levenswerk van Dr. van Bogaert mondde uit in de Universitaire Instelling Antwerpen (UIA) en zijn nagedachtenis blijft ook voortleven in de schenkingen van zijn waardevolle bibliotheek aan de Koninklijke Bibliotheek Albert I in Brussel en zijn unieke Rik Wouters collectie aan het Museum voor Schone Kunsten in Antwerpen.

collectie filmfragmenten

Goed gedocumenteerde verfilmde casussen vormen een omvangrijk maar weinig bekend onderdeel van Ludo van Bogaerts wetenschappelijke erfenis.
Al sinds het einde van de 19e eeuw, met de komst van de voorloper van de videocamera (1891), waren neurologen geïntrigeerd door het idee patiënten te filmen voor onderzoeks- en educatieve doeleinden. Weinig van de historische Europese neurologische films hebben echter de verwoestingen van de wereldoorlogen overleefd.
Het filmarchief van Ludo van Bogaert waarvan de grondslag werd gelegd in het interbellum (1923), is in deze zin uniek: de collectie 16 en 35mm films is zo goed als volledig bewaard gebleven en is nog steeds terug te vinden in het Instituut Born-Bunge. Ze zijn voornamelijk een neerslag van de onderzoeksactiviteiten betreffende bewegingsstoornissen (bv. tremor, ataxie, dystonieën) en vormen hiervan een sprekende illustratie. In samenwerking met de Zoo van Antwerpen werden eveneens een aantal neurologische aandoeningen bij apen vereeuwigd op film voor wetenschappelijke doeleinden.
Ondanks het feit dat Ludo van Bogaert niet de eerste was met het idee patiënten met een neurologische aandoening te filmen, is zijn collectie toch bijzonder. De filmfragmenten zijn erg goed gedocumenteerd met klinische en neuropathologische informatie en een groot deel van de beschreven casussen heeft een overeenkomstig artikel in het verzamelwerk "Travaux de l’ Institut Bunge". De uniciteit van zijn werk in acht genomen evenals het feit dat Ludo van Bogaert zijn films nooit heeft uitgegeven betekent bovendien dat het vaak om een eerst verfilmde, nooit eerder gepubliceerde casus in de geschiedenis van een bepaald ziektebeeld gaat.

terug